Chó dẫn đường cho người khiếm thị tại Nhật

Chó dẫn đường cho người khiếm thị tại Nhật

Chó dẫn đường cho người khiếm thị tại Nhật.

Chào các bạn. Mình đi tàu nhiều nhưng cũng rất hiếm khi gặp những chú cún dẫn đường cho người khiếm thị. Từ tháng 1 năm 2018 mình chuyển sang công ty khách hàng làm một thời gian ở shingawa. Phải chuyển tàu ở Musashikosugi, đoạn chuyển giữa 2 line đi mất gần 500m vậy mà mình đã tình cờ gặp được 1 chú cún dẫn đường cho chủ của nó vào một buổi sáng mùa đông lạnh. Thực sự là bất ngờ với sự thông minh của chú cún đó. Không được đi cùng chú cún đó, theo dõi cách chú dẫn chủ đi thì thật không thể tưởng tượng được. Thật sự thấy rất cảm động và bất ngờ nên mình dành chút thời gian để tìm hiểu về những chú cún như vậy.

chó dẫn đường cho người khiếm thị tại Nhật
chó dẫn đường cho người khiếm thị tại Nhật

Những điều mình quan sát được khi thây chú cún đó dẫ đường

– Như đã nói ở trên mình tình cờ bắt gặp chú cún dẫn đường cho chủ trong lúc chuyển tàu. Bình thường thì việc chuyển tàu giữa các line trong 1 ga thì không quá xa và khó khăn. Nhưng ga mình chuyển thì lại khác- phải đi bộ 430m lận, thật sự thấy ra xa. Vậy mình mới thấy thán phục về khả năng dẫn đường đó.

– Về mặt pháp luật thì thú cưng như chó, mèo không được phép lên tàu. Bị phát hiện sẽ bị nhắc nhở không cho lên tàu. Nhưng những chú cún dẫn đường cho người khiếm thị thì lại được ưu tiên.

– Nhìn chú dẫn đường phê quá mình không nhớ tới việc quay clip lại, may mà vẫn còn nhớ chụp 1 bức ảnh. hehe

1. Tốc độ di chuyển

– Điều mình bất ngờ đầu tiên là chú chó dẫn đường có thể dẫn chủ của mình đi với tốc độ bằng với tốc độ của một người đi bình thường.

– Chủ của chú cầm dây vắt qua lưng. Dựa vào độ căng của dây mà chủ biết những chú cún dẫn đường với tốc độ như thế nào. Người Nhật có thói quan đi bộ rất nhanh. Nhất là tại những nơi chuyển tàu, không ai muốn muộn cả. Vậy mà người và cún đi được với nhau với tốc độ bình thường. Thật sự rất hâm mộ.

2. Lựa chọn đường đi

– Quãng đường mình chuyển có những chỗ phải đi thang cuốn, có những chỗ đi thang bộ, và có cả băng trượt nữa( băng trượt giống như đi trong sân bay. Bằng phẳng nhưng vẫn cuốn đi). Mình quan sát thấy những chú cún dẫn đường được đạo tạo để đi cầu thang bộ hơn là đi thang cuốn. Những chỗ bắt buộc có thang cuốn thì sẽ đi còn những chỗ có option thì sẽ chọn đi thang bộ.

– Vì sao thì mình sẽ nói sau.Dễ hiểu thôi.

– Người Nhật đi bộ thì sẽ đi sang bên trái, leo cầu thang hay thang cuốn cũng vậy.

3. Tại những điểm chuyển địa hình

– Có lẽ đây là điểm mình thây bất ngờ và cảm động nhất là những lúc bước lên và xuống cầu thang. Lúc này mới thực sự thấy được sự thông minh của chú.

– Tại những chỗ chuyển của bậc cầu thang chú đều dừng lại. Chủ chú thấy vậy sẽ dùng chân để kiểm tra địa hình.

– Ví dụ như tại bậc cầu thang đầu tiên chú sẽ đứng lại. Chủ chú sẽ đưa chân lên bậc thang đầu tiên đó rồi cả 2 đi tiếp.

– Tại chỗ nghỉ của các bậc cầu thang. Chú cũng đứng lại, đợi chủ xác nhận lại địa hình.

– Hết đoạn nghỉ chú lại đứng lại để chủ đặt chân lên bậc cầu thang tiếp theo.

– Lên tới bậc cuối cùng thì cậu cũng đứng lại để chủ xác định lại phí trước không còn cầu thang nữa.

Thật sự là rất hâm mộ với những gì chú làm được. Những lúc có người đi ngược chiều có hướng đâm vào chủ mình. Chú sẽ đột ngột áp mình vào chủ để chủ đứng lại không đi nữa.

Thực sự nghe cún dẫn đường nhiều nhưng lần đầu tiên được mục sở thị. Thực sự thấy hâm mộ.

Và sau đầy là một số thông tin mình tìm hiểu thêm về những chú cún thông minh và mang sứ mệnh cảo cả này. Đọc xong mới thấy để đào tạo được 1 chú cún như vậy thật là khó khăn. Như đào tạo phi công vậy.

Tìm hiểu về những chú chó dẫn đường cho người khiếm thị tại Nhật

1. Công việc của những chú cún dẫn đường cho người khiêm thị

– Việc chính là dẫn đường cho chủ tới nơi chủ muốn đến. Tất nhiên không phải nơi nào muốn đến cũng được, những nơi muốn đến đều phải được đào tạo cho những chú cún đó thành thói quen và cả chủ cũng vậy. Chủ của những chú cún đó cũng cần thuộc địa hình nữa. Thuộc theo kiểu là đi tới đó phải qua mấy cái ngã 3, ngã tư, tới đâu thì rẽ thế nào. Khi được những chú cún dẫn đường thì cũng cần xác nhận lại. Những chú cún được đào tạo những lộ trình nhất định để hướng dẫn những người khiếm thị mà chú sẽ đồng hành.

– Ngoài ra những chú cún còn được đào tạo để giúp chủ tránh những chướng ngại trong quá trình di chuyển. Ví dụ như xe đạp, người đi đối diện, hay những chướng ngại khác trên đường.

2. Cùng tìm hiểu về việc đào tạo những chú cún đó nhé

2.1 Những chú cún con mới sinh ra

– Những chú cún được chọn để đào tạo thành cún dẫn đường chủ yếu là giống Labrador Retriever. Là một giống chó tại Mỹ, dùng trong việc đi săn với chủ. Ngày xưa những chú chó German Shepherd – những chú chon săn cừu Đức được chọn nhiều. Nhưng gần đây thì những chú chó này ít được chọn hơn vì mặc dù thông minh nhưng những chú cún này không có lành tính và nhìn cũng dữ dằn hơn dòng Labrador Retriever. Đặc tính của những chú chó dẫn đường là hay đi lại những chỗ đông người nên những chú nào nhìn dễ thương sẽ được chọn nhiều hơn. Về dòng German Shepherd thì chắc các bạn đã quá quen với chú chó Rex trong series phim Chú chó thám tử.8X chắc nhiều bạn biết hơn.

Dòng chó Labrador Retriever

dòng chó Labrador Retriever
dòng chó Labrador Retriever

Dòng chó German Shepherd

Dòng chó German Shepherd
Dòng chó German Shepherd
– Những chú cún con được sinh ra bởi mố mẹ khỏe mạnh. Sẽ được sống chung với bố mẹ và anh e cho tới 2 tháng tuổi. Và tất nhiên được nuôi trong trại huấn luyện cún.

2.2 Giai đoạn sau 2 tháng tuổi tới 1 năm- Puppy Walker

– Giai đoạn từ 2 tháng tuổi tới 12 tháng tuổi- trong vòng 10 tháng này. Những chú cún sẽ được chuyển tới các gia đình yêu chó và tình nguyện nuôi những chú chó. Việc này để đảm bảo những chú chó được được học tập cuộc sống trong gia đình. Ngoài ra chú sẽ được cố tình cho tiếp xúc nhiều để học được những vấn đề quan trọng cần cho một chú chó dẫn đường sau này như là: Tiếng của tàu điện, tiếng mưa rơi, những nơi người đông đúc…được dẫn tới nhiều nơi để trải nghiệm nhiều niềm vui trong cuộc sống.

– Những chú cún sẽ được dạy những luật lệ cơ bản khi sống trong 1 gia đình. Học được cách yêu thương con người để sau này có thể sống với người khiếm thị một cách ngoan ngoãn.

2.3 Giai đoạn bắt đầu huấn luyện

– Hết 10 tháng du học tại các gia đình. Các chú chó sẽ được trở về trung tâm huấn luyện và bắt đầu quá trình luyện tập.

– Thời gian này những chú cún sẽ được huấn luyện những hiệu lệnh giao tiếp cơ bản. Hiệu lệnh đầu tiền là GOOD- tốt mỗi khi làm được gì đó. Tiếp theo là đến những hiệu lệnh như là: Come- đến đây, down- nằm xuống, shit- ngồi…Việc huấn luyện này không chỉ giúp cho những chú cún hiểu biết hiệu lệnh mà còn dạy chúng cách giao tiếp. Đây là việc rất quan trọng được thực hiện trước và sau cả khi những chú cún đã trở thành những chú cún dẫn đường.

2.4 Giai đoạn huấn luyện việc dẫn đường – TownWalk

Giai đoạn này những chú cún sẽ tập luyện việc dẫn đường cho người huấn luyện

Học cách phát hiện ra các ngã 3 và cầu thang

– Học cách biết đứng lại khi gặp ngã 3.

– Học cách đi dọc theo các bờ tường vào bên trái

– Học biết đứng lại mỗi khi chuẩn bị lên cầu thang, xuống cầu thang, chỗ nghỉ và hết cầu thang.

– Mỗi lần hoàn thành tốt đều được người huấn luyện khen GOOD

Học cách phát hiện và tránh các chướng ngại vật

-Những chú cún sẽ học cách tránh các chướng ngại vật như là cành cây, xe đạp, người đi bộ khác.

– Tránh những nơi có độ cao.

– Phân biệt được vạch trắng chỉ đường

Học cách phán đoán việc sang đường, các phương tiện gây nguy hiểm

– Học cách phán đoán lúc nào sang đường được lúc nào không

Cách đi trong ga và đi tháng cuốn

– Học cách lên xuống tàu điện, đi thang cuốn.

– Học cách đi lại tại nơi chờ tàu(ホーム) sao cho an toàn

3. Các kỳ thi mà những chú cún phải vươt qua

– Để trở thành 1 chú cún dẫn đường thì những chú cún của chúng ta phải đạt được nhiều tiêu chuẩn khắt khe. Hãy cùng tìm hiểu những tiêu chuẩn và những tính cách cần phải có của những chú chó dẫn đường cho người khiếm thị tại Nhật nhé.

3.1 Bài kiểm tra thứ nhất- thực hành cùng với người huấn luyện trực tiếp

– Bài kiểm tra này những chú cún sẽ thực hành cùng người huấn luyện trực tiếp mình. Những người huấn luyện sẽ đeo cái che mắt để không nhìn thấy. Người và cún sẽ cùng nhau đi trên đường để kiểm tra xem những chú cún có phát hiện ra ngã 3,4 , cầu thang hay không? Có biết dừng tại những nơi như vậy hay không? Sau khi dừng lại có biết nghe theo hiệu lệnh của người huấn luyện hay không. Có biết tránh các chướng ngại vật hay không? Đi lại trên đường bình thường hay không(không chạy nhảy linh tinh, hiếu động…)

– Với bài kiểm tra này những chú cún sẽ được người huấn luyện dẫn tới nơi hay lui tới.

3.2 Bài kiểm tra thứ hai- thực hành cùng với người huấn luyện khác

– Sau khi đỗ bài kiểm tra thứ nhất thì những chú cún sẽ được bước vào bài kiểm tra thứ 2.

– Người cùng thực hành với những chú cún là người huấn luyện nhưng không phải là người huấn luyện trực tiếp.

– Nội dung của bài này cũng giống với bài trước, khác ở chỗ là lần này những chú cún sẽ được người huấn luyện khác này dẫn tới 1 nơi mà chú chưa tới bao giờ.

– Mục tiêu của bài kiểm tra này là kiểm tra khả năng phát hiện ra các ngã 3,4, cầu thang, chướng ngại tại những nơi chơi tới bao giờ. Và khả năng nghe lời bất cứ ai, không chỉ là người huấn luyện trực tiếp.

3.3 Bài kiểm tra thứ ba- kiểm tra dẫn đường thật sự

– Các bạn lưu ý ở 2 bài kiểm tra trên. Những chú cún được kiểm tra xem có biết nghe lời hay không. Có biết phát hiện ra ngã 3,4 chướng ngại cầu thang… hay không nhé. Phát hiện ra rồi đi như thế nào thì sẽ do người chủ ra lệnh. Ví dụ bảo rẽ phải thì rẽ phải, lên cầu thang thì lên cầu thang. Chứ những chú chó lúc này chưa biết tự động dẫn đường nhé. Tức là đến ngã 3 chưa biết rẽ trái hay phải.

– Ở bài kiểm tra thứ 3 này thì những chú chó sẽ được huấn luyện để dẫn đường thực sự. Người ta sẽ dẫn đi dẫn lại những chú cún này tới 1 địa điểm, để chú cún thuộc. Những lần sau sẽ có thể dẫn người chủ của mình đến đó. Tất nhiên là chủ cũng phải hình dung được ra địa điểm đó đi như thế nào để có thể xác nhận được lại là những chú cún có dẫn nhầm hay không.

– Đỗ được bài kiểm tra này thì những chú cún của chúng ta sẽ bắt đầu được những người chủ thực sự nhận và bắt đầu quá trình luyện tập cùng với chủ.

-Chủ thật sự sẽ đến trung tâm huấn luyện, sẽ cùng sinh hoạt và ở đây trong vòng 4 tuần. Trong 4 tuần đó chủ và cún sẽ luyện tập cùng nhau. Ngoài ra chủ cũng phải học cách cho cún ăn, dọn phân cho cún…

– Những chú cún không đạt được bài kiểm tra thứ 3 này sẽ không trở thành những chú chó dẫn đường cho người khiếm thị được mà sẽ chuyển sang làm các công việc khác.

3.4 Những phẩm chât cần có khác của những chú chó dẫn đường

– Ngoài việc pass 3 kỳ kiểm tra trên thì những chú cún dẫn đường phải thỏa mãn 1 số tiêu chí sau:

+ Tốt nhất là những chú cún hiền lành và có ý thức công việc cao. Vì sẽ ra ngoài nhiều, gặp chỗ đông người, gặp nhiều động vật khác, không dễ bị kích thích vì những động vật khác…
+ Có bề ngoài dễ thương( đây là lý do vì sao mà giống cún Labrador Retriever đã thay thế cho giống German Shepherd vì giống German Shepherd nhìn hung dữ hơn)

Đọc đến đây tự dưng nhớ tới thi tuyển phi công quá. Vừa phải cao to đẹp trai, đầu óc thông mình, bản lĩnh vừng vàng, phản ứng nhanh nhẹn….

4. Tốt nghiệp và quãng thời gian bắt đầu sống với người khiếm thị

– Sau 1 tháng sống với người khiếm thị, cùng luyện tập với người khiếm thị ở trung tâm. Thì những chú cún sẽ về ở chung với chủ tại nhà riêng của chủ. Đánh dấu quãng đời mới và cuộc sống mới. Coi như các chú cún đã tốt nghiệp và trở thành hàng ngũ danh giá, sánh vai với những chú cún thám tử khác…

– Tại đây chú lại được huấn luyện những tuyến đường mà chủ hay đi như là đi mua sắm, đi làm…Và sẽ trải qua những ngày tháng hữu ích của mình với chủ.

5. Nghỉ hưu- ngày tháo dây buộc quanh mình

– Những chú cún sau 10 năm tuổi sẽ được về hưu.

– Người ta ví cún 10 năm tuổi như 1 người 60 tuổi vậy. Vẫn còn khỏe mạnh nhưng cũng nên về hưu an hưởng tuổi già.

– Những chú cún sẽ được chuyển về sống với những gia đình tình nguyện viên. Sống an nhàn và không phải buộc dây quanh mình nữa. Ra ngoài cũng không phải buộc nữa. Và sẽ sống trong sự yêu thương của mọi người. Những gia đình tình nguyện là những gia đình quý chó.

6. Khi những chú cún mất

– Tại Nhật những trung tâm huân luyện chó tại Kanagawa, Sendai… đểu có làm mộ cho những chú chó đã mất. Như là 1 cách để tỏ lòng biết ơn những chú cún đã hy sinh cuộc đợi mình cho những người khiếm thị nói riêng và cống hiến cho xã hội nói chung. Ngoài ra thông qua những ngôi mộ những người khiếm thị có thể cảm nhận và hồi tưởng lại những kỷ niệm đẹp với những chú cún của mình. Có lẽ hơn ai hết những người khiếm thị là những người hiểu được giá trị của những chú cún đó. Không chỉ là người dẫn đường mà còn là người bạn, người thân của mình.

7. Tìm hiểu thêm về một số thông tin về quản lý sức khỏe của những chú cún

– Ở nhật có hiệp hội lập ra để quan tâm tới những chú cún dẫn đường của chúng ta. Và cũng như nhiều động vật khác thì những chú cún của chúng ta cũng có được chế độ quan tâm và khám sức khỏe định kỳ.

– Ví dụ như là mỗi năm sẽ được tiêm chủng dại 1 lần, tiêm vắc xin tạp chủng 1 lần.

– Những chú cún kết thúc thời kỳ từ 2 tháng – 1 năm sống ở gia đình tình nguyện trở về tại huấn luyện sẽ được kiểm tra tổng thể như: điện tâm đồ, huyết dịch, tai,mắt…
– Lúc về hưu thì nhận chế độ quan tâm đặc biệt hơn nữa.

8. Một số trung tâm huấn luyện chó dẫn đường tại Nhật

1. Trung tâm huấn luyện ở Kanagawa

Địa chỉ:
〒223-0056
神奈川県横浜市港北区新吉田町6001-9
TEL:045-590-1595
FAX:045-590-1599

Tại đây không có khu nghỉ dưỡng cho cún về hưu

2. Trung tâm huấn luyện ở Shizuoka

Địa chỉ:
〒418-0102
静岡県富士宮市人穴381
TEL:0544-29-1010
FAX:0544-54-3030

Tại đây co khu nghỉ dưỡng cho cún về hưu.

3. Trung tâm huấn luyện ở Sendai

Địa chỉ:
〒982-0263
宮城県仙台市青葉区茂庭字松倉12-2
TEL:022-226-3910
FAX:022-226-3990
Không có nơi nghỉ dưỡng cho cún về hưu.

4. Trung tâm huấn luyện ở Shimane

Địa chỉ:
〒697-0426
島根県浜田市旭町丸原155-15
TEL:0855-45-8311
FAX:0855-45-1139

9. Số lượng những chú chó dẫn đường cho người khiếm thị tại Nhật

– Theo thống kê mới nhất mình tìm hiểu được – số liệu tháng 1/2017 thì số lượng cún dẫn đường tại Nhật đang là: 950 chú. Trong đó:
Tokyo có nhiều nhất là 97
Osaka là 63
Kanagawa 58
Hokkaido 52
….

– Số liệu được cập nhật hàng tháng vào ngày 1.

Mình tạm thời tìm hiểu thông tin như vậy đã. Có thời gian sẽ update thêm thông tin về thời gian tập luyện cũng như nhiều việc liên quan khác.

Năm ngoái có xem một bộ phim nói về cún: A Dog’s Purpose- Mục đích sống của một chú cún. Thực sự rất cảm động. Tìm hiểu thêm và viết những bài như thế này các thấy cưng các chú cún hơn. Cảm ơn các bạn đã quan tâm. Chúc các bạn cuối tuần vui vẻ.

Các bài tổng hợp có tại face page: https://www.facebook.com/traingiemnhatban/
và blog: http://trainghiemnhatban.net/

Comments

comments

About manhkhen

Check Also

chữ hán của năm 2017

Người Nhật và Chữ Hán của năm

Người Nhật và Chữ Hán của năm Mỗi năm người Nhật sẽ chọn ra 1 …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *